ميوه‌جات عمدهء مازندران عبارتست از پرتقال و نارنج و ليمو و اقسام ليمو ترش . اين درختان پيوسته خرم‌اند و به باغاتى كه پر از اين درختهاست منظرهء دلفريبى ميدهند . مازندران سيب و انار و به و گلابى و هلو و گردو و انگور و خربزه هم دارد . تاك از تنهء درختان جنگلى بالا مىرود و قطر ساقهء آن گاهى به هشت تا ده اينچ ( 20 تا 25 سانتيمتر ) ميرسد . در مازندران قير معدنى نيز هست كه به حد وفور و اقسام مختلف يافت مىشود از نفت خام گرفته تا بهترين اقسام آن كه جهت مصارف بسيار نافع به كار ميرود و همچنين آهن در اين ايالت بدست ميآيد . گاوهاى مازندران كوچكند و مانند گاوهاى هندى كوهان دارند . گوسفندان هم كوچكند و مثل گوسفندان نقاط ديگر ايران دنبه ندارند . كوههاى مازندران پر از حيوانات وحشى است كه از آن جمله ببر و يوزپلنگ و خرس و گرگ و بز و اقسام گوزن و گراز به مقدار زياد يافت مىشود . قرقاول و مرغابى و اردك در سراسر ايالت فراوان است و تمام رودخانه‌ها به حد وفور ماهى دارند كه خوراك عمدهء اهالى دهات است . « 1 » با آنكه بين مازندرانيها و گيلانيها تفاوت بسيار نيست ، اما مازندرانيها از لحاظ نژاد مردانه‌ترند . اين از آن جهت است كه قسمت عمده‌اى از مازندرانيها موقع تابستان در كوهستانها بسر مىبرند . و بار مالياتى ايشان سبك‌تر است . در امانت و درستكارى چندان تعريفى ندارند . هوش و فطانت آنها باندازهء گيلانىها نيست در عوض از حيث جثه و بدن قوىترند « 18 » . همچنان‌كه مردم يونان بكوتىها را « 2 » كندذهن

--> ( 1 ) - براى آگاهى بيشترى دربارهء منابع ثروت و بازرگانى مازندران رجوع كنيد به گزارش ديپلماسى و كنسولى Diplomatic and Consular Report شمارهء 4812 ( گزارش مربوطه به سال 1911 - 1910 در خصوص بازرگانى و وضع كلى شهر بارفروش و ايالت مازندران ) كه تنظيم آن از مؤلف است . ( 2 ) - Bocotians . ( 3 ) - سفرنامهء فريزر ص 478 .